Populatiebeheer en genetica / Dierbeweging en zenderstudies

Project - Foerageerkeuzes van Bruine kiekendieven in en rond de Oostvaardersplassen

Bruine kiekendief Oostvaardersplassen

A&W onderzoekt sinds 2006 de foerageerkeuzes van in de Oostvaardersplassen broedende Bruine kiekendieven. Deels jagen de kiekendieven in de Oostvaardersplassen zelf, vooral op vogels. Deels jagen ze ook in het omringende landelijk gebied, en dan vooral op muizen. We tellen de foeragerende kiekendieven op gestandaardiseerde wijze geteld en bepalen hun jaagsucces. Sinds 2010 wordt ook het broedsucces bepaald door pas uitgevlogen jongen wekelijks te observeren. Dat doen we samen met Staatsbosbeheer-vrijwilliger Wim Schipper, die is gepromoveerd op onderzoek naar kiekendieven.

In de eerste jaren vond het onderzoek vooral plaats in de omgeving van Lelystad en Almere. Vanaf 2010 is het opgeschaald naar de gehele omgeving van de Oostvaardersplassen. In 2010-2011 werkten we daarbij samen met Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief. In Zuidelijk Flevoland wordt vanaf 2010 waargenomen tot aan of even voorbij de Vogelweg, in oostelijk Flevoland tot aan Airport Lelystad. In juni 2014 bleek dat verschillende kiekendieven ten zuiden van Airport Lelystad foerageerden. Toen is het studiegebied daar uitgebreid tot aan de Vogelweg. Opdrachtgevers van het onderzoek waren Gemeente Lelystad (2006-2018), Gemeente Almere (2007, 2010, 2018), Provincie Flevoland (2010-2011) en Staatsbosbeheer (2008-2010). Deels zijn de gegevens ook in eigen beheer verzameld. Over het onderzoek zijn verschillende rapportages verschenen (zie hier het overzicht).

Uit de verzamelde gegevens ontstaat het beeld dat de kiekendieven van jaar op jaar verschillende keuzes maken. In muizenrijke jaren foerageren ze vooral buiten de Oostvaardersplassen in graanvelden en speciaal voor kiekendieven ingerichte foerageergebieden. In muizenarme jaren is het jaagsucces buiten de Oostvaardersplassen ruim vier maal lager dan in muizenrijke jaren. Dan jagen ze (noodgedwongen) vooral in de Oostvaardersplassen zelf. In jaren waarin kiekendieven relatief veel buiten de Oostvaardersplassen kunnen foerageren is hun broedsucces meer dan twee maal zo hoog als in jaren dat ze vooral in de Oostvaardersplassen jagen.

Duidelijk is, dat voor de broedpopulatie van de Bruine kiekendief in het Natura 2000-gebied een duurzaam agrarisch landschap rondom de Oostvaardersplassen van levensbelang is. In dat landschap kunnen de kiekendieven over de jaren een voldoende hoog jaagsucces behalen, ondanks de voorziene ontwikkelingen rondom het moerasgebied. Dat leidt tot een voldoende hoog broedsucces om de broedpopulatie uit eigen reproductie in stand te houden, dus zonder influx uit andere gebieden.

U kunt meer informatie krijgen bij drs. Nico Beemster.
Alle in de lijst genoemde rapporten zijn te downloaden via onze site.

Publicaties

Hier vindt u veel van onze rapporten, artikelen en publicaties. Deze zijn te downloaden.

Populatiebeheer en genetica 26 september 2019

Overzicht output onderzoeksprogramma Muskusratten

Bekijk PDF online (279,27 KB)

Damage to dykes and levees in the Netherlands is extensive and increases with muskrat (Ondatra zibethicus) density.

Bekijk PDF online (14,36 MB)

Evidence for the effectiveness of controlling muskrat (Ondatra zibethicus L.) populations by trapping

Bekijk PDF online (1,28 MB)

Gerelateerde projecten

Moerasvogels zijn een goed zichtbare kwaliteit van moerasgebieden. Roerdomp en Grote karekiet zijn dan ook aansprekende vaandeldragers of indicatorsoorten voor het functioneren van waterrijke rietm..

Voor in Nederland broedende vogelsoorten zijn de omstandigheden op de trekroutes en in overwinteringsgebieden cruciaal. De Gekraagde roodstaart bijvoorbeeld, broedt onder andere in het coulisseland..

Het opheffen van barrières voor trekkende vissen is een belangrijke maatregel om de ecologische kwaliteit van wateren te verbeteren.  Daarom werkt Wetterskip Fryslân aan de aanleg van vispassages e..
Een groot deel van de Europese trekvogels overwintert in Afrika, in de droge savannes ten zuiden van de Sahara of de vochtige boomsavannes ten zuiden hiervan. Over de factoren en processen die hierbij..

In de laaggelegen delen van Nederland was tot in de jaren ’50 geregeld sprake van grootschalige muizenplagen. Nadien niet meer. Vanaf 2004 zijn muizen terug op het toneel. In 2014-2015 kwamen vel..

Nieuwe wegen kunnen de routes van vleermuizen kruisen die ze gebruiken voor hun dagelijkse ‘woon-werkverkeer’. De afstand die vleermuizen moeten oversteken kan hierdoor te groot worden, of ze p..

Door hun kenmerkende levenswijze kunnen bevers een positieve rol spelen bij natuurontwikkeling. Maar er is ook een spanningsveld met waterveiligheid en economische belangen. Goed doordacht en consi..

A&W investeert in de ontwikkeling van (populatie)modellen, omdat ze een goed gereedschap zijn om kwantitatief te denken. Modellen helpen hypotheses te genereren en objectieve schattingen te mak..

Muskusratten bouwen hun nesten vaak in kaden, wat een reëel risico oplevert voor de waterveiligheid. Daarom zijn waterschappen al sinds de komst van deze exoot in Nederland bezig met de bestrijdin..

Wegen en spoorlijnen zijn belangrijke barrières voor dieren met het oog op het risico op aanrijding en de uitwisseling van populaties. Dit speelde ook bij het ontwerp en de aanleg van De Centrale..

Het broedproces van de kievit in Fryslân komt steeds meer in de knel. Hebben weersomstandigheden direct invloed op het jaarlijkse broedsucces? En hoe groot is de indirecte invloed van het weer via..

Via de Europese Habitatrichtlijn en de Natuurbeschermingswet zijn alle vleermuizen in Nederland beschermd. Een belangrijke soort in Nederland is de Meervleermuis. Deze heeft in het verleden veel te..

Lid Netwerk Groene Bureaus (www.natuurnet.nl)
Lid Netherlands Water Partnership (www.nwp.nl)
A&W is gecertificeerd volgens NEN-EN-ISO-9001: 2015

A&W hanteert de DNR 2011 voor opdrachten

Contact
  • KVK: 01056199
  • BTW: 802 897 150 B01
Fotograaf: Wim Schipper