Dierbeweging en zenderstudies / Ecologie en klimaat

Project - De ecologie van Europese trekvogels in Afrikaanse overwinteringsgebieden

Een groot deel van de Europese trekvogels overwintert in Afrika, in de droge savannes ten zuiden van de Sahara of de vochtige boomsavannes ten zuiden hiervan. Over de factoren en processen die hierbij spelen weten we eigenlijk maar heel weinig. Waarom bijvoorbeeld leven er zo veel trekvogels in de Sahel, terwijl de omstandigheden in het zuiden veel beter lijken? Om dat te onderzoeken, en vooral om er achter te komen wat de specifieke voorkeuren van bepaalde trekvogels zijn, hebben we met steun van onder meer Vogelbescherming Nederland langdurig onderzoek gedaan. Het kostte meer dan tien jaar (2007-2018) om enkele duizenden transecten af te lopen en bijna 400.000 bomen te inventariseren op vogels voordat we daar genoeg zicht op kregen. De resultaten van dit arbeidsintensieve werk zijn onder meer gepubliceerd in het tijdschrift Ardea. We werkten samen met verschillende lokale partijen in onder andere Senegal, Mali en Gambia.

In het veld werd de boomvoorkeur van insectenetende (bos)vogels nauwkeurig in kaart gebracht. Vogels bleken zeer selectief in hun boomkeuze. In 65% van de houtachtige soorten (bomen, struwelen) die we tegenkwamen waren helemaal geen insectenetende vogels te vinden. De dichtheden van trekvogels waren verreweg het hoogst in de (doornige) bomen – vooral acacia’s – in de droge Sahel. We vonden dus het grootste
aantal overwinterende (zang)vogels in de meest uitgedroogde delen van West-Afrika. Dit lijkt nogal tegenstrijdig. De droge savannes in de Sahel zijn altijd zwaar begraasd geweest – vroeger door antilopen en gazellen tegenwoordig door geiten en koeien – en alleen houtachtige soorten met doornen zijn opgewassen tegen deze begrazing. Ten zuiden van de Sahel is de graasdruk veel lager en de doornige bomen (rijk aan insecten) worden daar vervangen door gewoonlijk niet-stekelige bomen met voor insecten minder smakelijk en verteerbaar blad. Daar is dan ook veel minder voedsel voor insectenetende vogels. Dit werk brengt ons een stap verder in het begrip van hoe trekvogels de winter doorkomen.

Publicaties

Hier vindt u veel van onze rapporten, artikelen en publicaties. Deze zijn te downloaden.

Quantifying the non-breeding provenance of staging Ruffs, Philomachus pugnax, using stable isotope analysis of different tissues

Bekijk PDF online (1,17 MB)

Local density, behaviour, food and moult of the Fox Kestrel Falco alopex

Bekijk PDF online (456,75 KB)

Stilstandsvoorziening windturbines Eemshaven Mogelijkheden en consequenties

Bekijk PDF online (2,48 MB)

Gerelateerde projecten

A&W onderzoekt sinds 2006 de foerageerkeuzes van in de Oostvaardersplassen broedende Bruine kiekendieven. Deels jagen de kiekendieven in de Oostvaardersplassen zelf, vooral op vogels. Deels jag..

Voor in Nederland broedende vogelsoorten zijn de omstandigheden op de trekroutes en in overwinteringsgebieden cruciaal. De Gekraagde roodstaart bijvoorbeeld, broedt onder andere in het coulisseland..

Het opheffen van barrières voor trekkende vissen is een belangrijke maatregel om de ecologische kwaliteit van wateren te verbeteren.  Daarom werkt Wetterskip Fryslân aan de aanleg van vispassages e..

Waterbeschikbaarheid is van levensbelang voor de mensen die wonen in het stroomgebied van de Senegal-rivier. Vooral in de droge midden-vallei is de rivier de enige bron van water. Ieder jaar zorgt..

Nieuwe wegen kunnen de routes van vleermuizen kruisen die ze gebruiken voor hun dagelijkse ‘woon-werkverkeer’. De afstand die vleermuizen moeten oversteken kan hierdoor te groot worden, of ze p..

Wegen en spoorlijnen zijn belangrijke barrières voor dieren met het oog op het risico op aanrijding en de uitwisseling van populaties. Dit speelde ook bij het ontwerp en de aanleg van De Centrale..

Het broedproces van de kievit in Fryslân komt steeds meer in de knel. Hebben weersomstandigheden direct invloed op het jaarlijkse broedsucces? En hoe groot is de indirecte invloed van het weer via..

Via de Europese Habitatrichtlijn en de Natuurbeschermingswet zijn alle vleermuizen in Nederland beschermd. Een belangrijke soort in Nederland is de Meervleermuis. Deze heeft in het verleden veel te..

Lid Netwerk Groene Bureaus (www.natuurnet.nl)
Lid Netherlands Water Partnership (www.nwp.nl)
A&W is gecertificeerd volgens NEN-EN-ISO-9001: 2015

A&W hanteert de DNR 2011 voor opdrachten

Contact
  • KVK: 01056199
  • BTW: 802 897 150 B01
Fotograaf: