De Grote vuurvlinder staat symbool voor de unieke biodiversiteit van onze laagveenmoerassen. Maar de soort verkeert in zwaar weer en de staat van instandhouding is uiterst kwetsbaar. In heel Nederland is de vlinder nog maar in twee natuurgebieden te vinden: de Rottige Meenthe in Fryslân en de Weerribben in Overijssel. De populaties zijn niet groot genoeg voor duurzame instandhouding, en recent verdween de soort zelfs volledig uit de Brandemeer.
Naar aanleiding van een advies van de Ecologische Autoriteit vroeg Provincie Fryslân ons om een reddingsstrategie op te stellen. Met trots presenteren wij nu het Noodplan en het Toekomstplan voor de Grote vuurvlinder.
Gebundelde expertise
De plannen zijn het resultaat van grondig onderzoek en intensieve samenwerking. We deden een uitgebreide literatuurstudie en interviewden (oud-)terreinbeheerders, monitoringvrijwilligers en een soortexpert van De Vlinderstichting. Een begeleidingsgroep met vertegenwoordigers van De Vlinderstichting, Staatsbosbeheer en de provincies Fryslân en Overijssel zorgde voor waardevolle input en een kritische review.
Korte termijn: Noodplan (5 jaar)
Het Noodplan richt zich specifiek op de Rottige Meenthe & Brandemeer. Hier nemen we maatregelen die op korte termijn effect moeten hebben:
– Optimaliseren van de lokale waterhuishouding,
– Aanleggen van nieuwe land-waterovergangen om het leefgebied te vergroten,
– Stimuleren van de groei van noodzakelijke waard- en nectarplanten.
Lange termijn: Toekomstplan (2030-2045)
De scope van het Toekomstplan is breder en kijkt 15 jaar vooruit. Naast de Rottige Meenthe & Brandemeer betrekken we hier ook de Lendevallei en het Easterskar (Fryslân) én de Weerribben en De Wieden (Overijssel) bij. De focus ligt op:
– Aanpakken van hardnekkige, overkoepelende thema’s zoals vermesting en verdroging,
– Grootschalige uitbreiding van land-waterovergangen met de cruciale waardplant Waterzuring,
– Onderzoek naar de geschiktheid van gebieden waar de vlinder momenteel nog niet voorkomt,
– Regelmatige evaluaties om opgedane kennis direct toe te passen in de dagelijkse beheerpraktijk.
De blik vooruit
Met deze twee plannen ligt er een stevig fundament om het tij te keren. We hopen dat alle betrokken partijen de adviezen voortvarend oppakken, zodat deze majestueuze vlinder weer een rooskleurige toekomst tegemoet gaat in het Nederlandse laagveen.
Het Noodplan en Toekomstplan zijn gepubliceerd op de Staat van Fryslân en kunt u hier downloaden.