Nederlands | English | Franšais | Frysk

Eerste Friese vissenatlas

Het verzamelen van de visgegevens kreeg een impuls door de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en de natuurwetgeving. Die laatste verplicht om bij nieuwe plannen en projecten rekening te houden met beschermde soorten. Dat betekent dat er veldonderzoek nodig is om die verspreiding beter inbeeld te brengen. Vanuit de KRW wordt veel gedaan om de waterkwaliteit te verbeteren, waarbij vissen een sleutelrol spelen als indicator. Het bijeenbrengen van al die data tot een handzame en toegankelijke vissenatlas is een grote wens die bij veel partijen leeft. Altenburg & Wymenga verzorgt de procesbegeleiding en het databeheer van het project, waarvoor Wetterskip Fryslân in 2011 het initiatief nam. Bij de totstandkoming speelt de Friese werkgroep van RAVON 'Werkgroep Vissen Onderzoek Friesland' (WVOF) een grote rol. Bij de productie zijn ook de provincie Fryslân, sport- en beroepsvissers en natuurterreinbeheerders betrokken. 

Kwaliteit

"Met de atlas ontstaat een goed verspreidingsbeeld van vissen in Friesland", zegt Mark Koopmans, groepshoofd fauna-inventarisatie en monitoring. "Het is een mooi promotioneel boek over de verschillende vissoorten in alle Friese wateren. Het biedt veel informatie voor beheer en onderhoud en andere ingrepen in wateren, zodat er voldoende rekening wordt gehouden met de voorkomende vissoorten.
Daarnaast geeft de atlas inzicht in de provinciale en regionale status van vissoorten in relatie tot de situatie in de rest van Nederland en omringende landen. Denk hierbij aan ecologie, voorkomen, verspreiding en migratie."

Onderzoek visvriendelijkheid inlaten

Ook het onderzoek van A&W, afgelopen voorjaar, naar de visvriendelijkheid van inlaten, heeft waardevolle input opgeleverd voor de atlas. Centraal in dat onderzoek (in opdracht van Wetterskip Fryslân) stonden twee vragen: welke vissoorten komen vanuit de boezem via inlaten in de polder terecht? En kunnen ze vervolgens via de inlaten weer terug keren naar de boezem? Wanneer de vis zich prima kan redden via inlaten, dan is een relatief kostbare oplossing als het tweezijdig passeerbaar maken van poldergemalen niet nodig. Het is voor het eerst in Nederland dat op deze schaal (op het niveau van polder en boezem) onderzoek wordt gedaan naar de functie van de inlaten voor vismigratie. Daarbij werd een groot mobiel kruisnet ingezet. (kruisnet in actie).

Financieel aantrekkelijk en visvriendelijk

Mark Koopmans: "Door de inrichting van de watersystemen zijn in het verleden barrières ontstaan voor trekkende vissen, bijvoorbeeld dijken, kaden, gemalen, stuwen en sluizen. De trek van zoute wateren naar zoete wateren en tussen verschillende zoete wateren, werd steeds lastiger. In het kader van de Europese Richtlijn Water (KRW) is het oplossen van knelpunten voor vismigratie een belangrijk punt van aandahct geworden, want het heeft alles te maken met de kwaliteit en kwantiteit van de visstand." In het onderzoek naar de functie van inlaten voor de vismigratie, dat is uitgevoerd in samenwerking met de beroepsvissers, is bekeken welke vis er nu precies door de inlaten gaat. Op basis van het onderzoek kan het Wetterskip Fryslân de vismigratie waar nodig optimaliseren. Dat kan misschien met relatief eenvoudige middelen. "Vis reageert sterk op afstromend water. Het is interessant om te beoordelen of het effect heeft om een lokstroom bij de inlaat te plaatsen, als extra voorziening om vis aan te trekken. Als dat werkt, dan heb je een financieel aantrekkelijke én visvriendelijke oplossing voor de vismigratie in het voorjaar. 

Meer informatie? ing. Mark Koopmans: m.koopmans@altwym.nl